przedawnienie długu kiedy

Przedawnienie długu jest zagadnieniem znajdującym się w kręgu zainteresowań zarówno przedsiębiorców mających problem z niewypłacalnością swoich kontrahentów, jak i samych zadłużonych. Przepisy prawne jasno podkreślają, że czas w tym przypadku działa na niekorzyść wierzycieli. Kiedy dług może się przedawnić, i jak uniknąć konsekwencji z tym związanych? Odpowiedzi na te i na inne nurtujące pytania, udzielamy w poniższym artykule.

Przedawnienie długu - co to jest?

Przedawnienie długu to uregulowane w kodeksie cywilnym [Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93] pojęcie, które daje możliwość uchylenia się dłużnika od zobowiązania spłaty należności. Wówczas, po upływie określonego w ustawie terminu, dochodzenie wierzyciela do zaspokojenia swoich roszczeń staje się mocno ograniczone.

Inaczej mówiąc — wspomniana wcześniej ustawa, w zależności od rodzaju zawartej umowy, określa dokładny czas, jaki musi upłynąć od wystawienia faktury, aby zobowiązanie dłużnika względem wierzyciela nie podlegało już przymusowi państwowemu.

Porównaj oferty najlepszych firm windykacyjnych!

Zarzut przedawnienia

Zarzut przedawnienia roszczenia reguluje art. 117 § 2 k.c. Zgodnie więc z prawem, po upływie określonego w ustawie terminu, zadłużony może uchylić się od spełnienia roszczenia na rzecz swojego wierzyciela.

Wyróżniamy dwa rodzaje roszczeń:

  • majątkowe (jedynie one ulegają przedawnieniu),
  • niemajątkowe.

Ważne:

Dług wobec wierzyciela nie przestaje istnieć. Jedyne, co w takim wypadku można zrobić, to zdać się na dobrą wolę dłużnika i albo zapłaci, albo nie. Więcej o tym przeczytasz w dalszej części artykułu.

Kiedy dług się przedawnia?

Czas to pieniądz, dlatego w przypadku niezapłaconych faktur, warto trzymać rękę na pulsie.

Najważniejszym zagadnieniem, które warto omówić w niniejszym tekście, wydaje się więc odpowiedź na następujące pytanie — przedawnienie długu, kiedy się przedawnia?

Podstawowym terminem, któremu podlega przedawnienie, jest okres 6 lat (dawniej 10 lat) oraz 3 lat. Warto natomiast wspomnieć o tym, iż termin przedawnienia dla każdego z typów roszczeń ściśle zależy od jego rodzaju i zawartej umowy. Wzmianka o tym pojawia się w art. 118 k.c. i brzmi następująco:

"Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata"

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze roszczenia:

Przedawnienie długu - termin przedawnienia

Przykład:

Pani Alicja prowadzi działalność gospodarczą, która polega na sprzedaży części samochodowych. W dniu 14 kwietnia 2017 r. Pan Arek dokonał zakupu, którego rachunek opiewał na kwotę 6 tys. zł. Zgodnie z jego prośbą, Pani Alicja wystawiła fakturę zgodną z datą przeprowadzenia transakcji. 28 maja 2020 r. kobieta zdała sobie sprawę z nieuregulowania przez klienta płatności sprzed 3 lat. Po konsultacji z prawnikiem okazało się, że zgodnie z prawem, przedawnienie faktury nastąpiło już z końcem 2019 r., czyli po 2 latach. Jeśli Pani Alicja zgłosiłaby sprawę do sądu — orzekłby on na korzyść Pana Arka, który nie ma już obowiązku spłacenia długu.

Zatem jak się okazuje, niedopatrzenie ze strony wierzyciela może go słono kosztować, ale nie tylko. Należy wspomnieć o tym, że nawet w przypadku, gdy podejmujemy kroki w postaci wezwań do zapłaty wysyłanych dłużnikowi, dług wobec nas w dalszym ciągu może ulec przedawnieniu.

Przedawnienie długu a przeterminowanie faktury - różnice

Oba terminy brzmią podobnie i nieraz błędnie interpretowane są jako synonimy. Przyjrzyjmy się więc bliżej temu, co je od siebie odróżnia:

  • przeterminowana faktura potocznie mówimy o niej w sytuacji, gdy ustalony termin płatności minął, a do rozliczenia pomiędzy stronami mimo to nie doszło. Wraz z nabraniem przez fakturę statusu przeterminowanej, jej wystawca nabywa prawo do wymagalności wierzytelności.

Wymagalność roszczenia

Umożliwia wierzycielowi dochodzenie do zaspokojenia swoich roszczeń. Daje ono możliwość podjęcia wszelkich kroków prawnych, które mają skłonić dłużnika do uregulowania swoich zobowiązań względem niego.

W tym artykule skupimy się na określeniu momentu, w którym konsument bądź przedsiębiorca nabiera prawa do wymagalności wierzytelności na podstawie umowy wiążącej strony. Co możemy przez to rozumieć?

Ważne:

Jeśli osoba spełniająca świadczenie określi w umowie, iż termin płatności powinien nastąpić do dnia 31.01.2022 r., to dnia 01.02.2022 r., w przypadku nieotrzymania zapłaty nabywa ona prawo wymagalności roszczenia.

  • przedawniona faktura — mówić możemy o niej z kolei wtedy, gdy minął odpowiedni okres czasu (narzucony przez polskie prawo w zależności od rodzaju roszczenia) od przekroczenia terminu płatności. W takiej sytuacji dług zyskuje status przedawnionego, a wierzyciel naraża się na zarzut i oddalenie powództwa.

Chcąc efektywnie zarządzać biznesem, każdy przedsiębiorca musi znać podstawowe pojęcia związane z ekonomią i gospodarką, ponieważ jak wykazaliśmy, nieznajomość terminologii i subtelnych różnic pomiędzy pojęciami w tej dziedzinie może przynieść opłakane skutki.

Jakie długi się nie przedawniają?

Wcześniej wspomnieliśmy o tym, że roszczenia dzielimy na dwie kategorie — majątkowe i niemajątkowe. Te pierwsze, w przeciwieństwie do niemajątkowych, ulegają przedawnieniu, ale nie w każdym wypadku.

Jak wszędzie, również i w tym przypadku istnieją wyjątki od reguły. Przedawnienie długu nigdy nie nastąpi przy następujących roszczeniach majątkowych:

  • roszczenie negatoryjne — wynika z prawa własności nieruchomości, które zostało naruszone w sposób inny, niż pozbawienie władztwa,
  • roszczenie o zniesienie współwłasności rzeczy przez właścicieli,
  • roszczenie windykacyjne zwane również wydobywczym. Wynika z dążenia właściciela do odzyskania bezprawnie pozbawionej rzeczy,
  • roszczenie o naprawienie szkody jądrowej na osobie.

Powyższe przykłady się zdarzają, ale bardzo rzadko będą tyczyć się przedsiębiorców, próbujących odzyskać wierzytelność.

Jakie długi się nie przedawniają?

Czy można odzyskać pieniądze z przedawnionej faktury?

Wiemy już, jak nieprzyjemne konsekwencje potrafią spotkać tego przedsiębiorcę, który w odpowiednim czasie nie zdyscyplinuje swojego dłużnika. Po prostu — przedawnienie długu jest dotkliwą konsekwencją braku podjęcia inicjatywy windykacyjnej.

Tak jak w większości przypadków, do dyspozycji mają oni jednak małą furtkę, dzięki której otrzymują jeszcze jedną szansę na odzyskanie swojej wierzytelności.

Przerwanie biegu przedawnienia

Pojęcie to odnosi się do sytuacji, w której wobec podjętych przez przedsiębiorcę określonych działań, dotychczasowy okres wymagalności roszczenia staje się nieistotny, a bieg zaczyna się naliczać od nowa.

Art. 123. k.c. - § 1 wskazuje, w jaki sposób można przerwać bieg przedawnienia:

"[…] przerwanie biegu terminu przedawnienia dokonuje się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw, lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia, lub zabezpieczenia roszczenia"

- najczęściej poprzez złożenie pozwu.

Ponadto, aby przerwać bieg, wierzyciel może podjąć się innych czynności. Zaliczamy do nich:

  • wszczęcie mediacji,
  • uznanie długu przez dłużnika — właściwe i niewłaściwe. Pierwszy typ polega na uznaniu długu na piśmie w formie umowy lub oświadczenia. Uznanie niewłaściwe tyczy się sytuacji, w której dłużnik nieoficjalnie przyznaje się do posiadania długu w jakiejkolwiek formie, np. prosząc o rozłożenie długu na raty,

Zarówno przerwanie biegu przedawnienia, jak i uznanie długu musi nastąpić w czasie, gdy do tego przedawnienia nie doszło.

Ważne:

W przypadku postępowania przed sądem lub organem posiadającym odpowiednie uprawnienia bądź w wypadku wszczęcia mediacji — bieg przedawnienia nie może liczyć się od nowa, dopóki nie zakończy się owo postępowanie.

Firmy windykacyjne a przedawnienie długów

No dobrze, dług jednak się przedawnił, a w głowie kłębią się myśli i pytania — co robić? Czy jest jeszcze jakieś wyjście, które doprowadzi do odzyskania wierzytelności?

Okazuje się, że tak.

Pamiętajmy — dług nie znika i nie przestaje istnieć. Jego status zmienia się na tzw. “zobowiązanie naturalne”, które powoduje, że wciąż można dochodzić do zaspokojenia roszczeń, ale indywidualnie — bez przymusu i obowiązku ze strony prawnej.

Firmy windykacyjne nie przeskoczą regulacji prawnych — to jest pewne. Jednak w swoim zanadrzu posiadają rozwiązania przygotowane i na tego typu ewentualności. W końcu chcą zarobić, a w ich ręce wcale nierzadko wpadają przedawnione długi.

Należy pamiętać, że w dalszym ciągu firma windykacyjna może polubownie próbować ściągać dług. Dysponuje ona odpowiednimi narzędziami oraz doświadczeniem, które w niektórych przypadkach wystarczą, aby skłonić nieuczciwego kontrahenta do spłaty, np. wpis do biura informacji gospodarczej.

Uwaga:

Przedawnienie długu nie chroni przed umieszczeniem danych dłużnika w rejestrze biura informacji gospodarczej.

Jeśli jesteś osobą, która boryka się z problemem przedawnionych faktur, koniecznie rozważ zlecenie ich uregulowania firmie windykacyjnej.

Darmowa porównywarka pomoże wybrać Ci firmę, która oferuje najkorzystniejsze warunki.

Kiedy przedawnia się dług w firmie windykacyjnej?

Otóż okazuje się, że powierzenie odzyskania pieniędzy firmie zewnętrznej nie ma wpływu na to, czy dług się przedawnia, czy nie. Czyli jeśli są to przykładowo 3 lata, to po trzech latach nieskutecznych działań firmy windykacyjnej — dług ulega przedawnieniu, jeśli nie doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Jak firmy windykacyjne przerywają bieg przedawnienia?

Zgodnie z art. 123 KC § 1- przerwanie, bieg przedawnienia przerywa się przez:

  • każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw, lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zabezpieczenia, lub zaspokojenia roszczenia,
  • uznanie roszczenia przez dłużnika,
  • wszczęcie mediacji — tylko wtedy, jeśli jest na to zgoda obu stron i mediacja faktycznie się rozpoczęła.

Zdecyduj się na działania prewencyjne

Ostrożność jest w cenie — dosłownie i w przenośni.

Załóżmy, że przedsiębiorca lub kontrahent są w posiadaniu faktur, które nie uzyskały statusu przedawnienia, a są po prostu przeterminowane — czy nadal warto zwrócić się o pomoc do firmy windykacyjnej?

Jak najbardziej.

Nie jest tajemnicą, że mimo wszystko, długi przedawnione najciężej windykować, dlatego firmy windykacyjne w ostatniej kolejności będą nimi zainteresowane.

Co zyskujesz dzięki windykacji przeterminowanych faktur z firmą windykacyjną?:

  • czas,
  • możliwość zachowania pozytywnych relacji z kontrahentem,
  • możliwość windykacji polubownej i negocjacji,
  • spokój psychiczny,
  • sporą szansę na odzyskanie pełnej wartości faktury wraz z odsetkami i opłatami dodatkowym,
  • możliwość skorzystania z innych usług firm windykacyjnych, które ułatwiają zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa,
  • możliwość wejścia na drogę sądową i wszczęcie postępowania egzekucyjnego,

Skorzystaj z darmowej porównywarki firm windykacyjnych

Przedawnienie długu może raz na zawsze pogrzebać szanse na odzyskanie swoich należności. Warto wiedzieć jak najwięcej na ten temat, ponieważ okazuje się, że przedawnione faktury można w dalszym ciągu próbować odzyskać.

Podsumowanie

  • przedawnienie długu — na podstawie umowy, określa czas, jaki musi upłynąć od wystawienia faktury lub spełnienia świadczenia, aby zobowiązanie dłużnika względem wierzyciela nie podlegało już przymusowi państwowemu,
  • tylko roszczenia majątkowe (oprócz nielicznych wyjątków) — w przeciwieństwie do roszczeń niemajątkowych, ulegają przedawnieniu,
  • roszczenia, w zależności od ich rodzaju, mają określony czas wymagalności,
  • przerwanie biegu przedawnienia może zostać spełnione tylko w przypadku konkretnych sytuacji,
  • przeterminowana faktura to nie to samo, co przedawniona faktura,
  • przedawniony dług ciężej windykować, dlatego najlepiej zlecić jego windykację jeszcze posiadając prawo wymagalności roszczenia, czyli fakturę przeterminowaną,
  • zarzut przedawnienia roszczenia jest określoną w polskim prawie możliwością uchylenia się dłużnika od zaspokojenia roszczenia,
  • termin przedawnienia zależy od rodzaju roszczenia.
Klaudia Borkiewicz

Autorka artykułu:

Klaudia Borkiewicz

Redaktorka serwisu internetowego, pasjonatka i adeptka psychologii klinicznej. Zawodowo związana z tematem windykacji należności i zarządzania wierzytelnościami. Techniczka organizacji reklamy. Prywatnie miłośniczka obcowania z naturą, podróży i gier planszowych.

klaudia@cashfix.pl
DZIELIMY SIĘ NASZĄ WIEDZĄ
Windykacja — na czym polega?
Zapoznaj się z artykułami naszych ekspertów, którzy wyjaśniają, jak poradzić sobie z dłużnikiem
oraz co robić, gdy znajdziemy się w sytuacji niezapłaconych faktur.
restrukturyzacja co to
Restrukturyzacja

Restrukturyzacja - co to jest i na czym polega?

Restrukturyzacja jest alternatywą dla przedsiębiorców, którzy zmagają się z problemami finansowymi. Sprawdź, co to restrukturyzacja?

Autor: Klaudia Borkiewicz|29.06.2022 r.
brak zaplaty za fakturę co robić
Windykacja

Brak zapłaty za fakturę - 6 najczęstszych błędów wierzycieli

Brak zapłaty za fakturę to spory problem przedsiębiorców. Sprawdź, jakie błędy utrudniają odzyskanie długu oraz dowiedz się, jak im zapobiec.

Autor: Klaudia Borkiewicz|24.06.2022 r.
ile trwa windykacja długów od firm?
Windykacja

Windykacja długów od firm - jak długo trwa?

To, czy windykacja długów od firm będzie czasochłonnym bądź krótkim procesem jest ściśle powiązane z etapem windykacji oraz możliwościami finansowymi dłużnika.

Autor: Klaudia Borkiewicz|17.06.2022 r.